EDEN en de kunst van het terzijde zijn

Wat kun je, als architect, bijdragen aan een omgeving die gericht is op het genezingsproces?Veel meer dan het inbrengen van licht, kleur en natuur, is het vormgeven van de relatie tussen deze elementen en de patiënt, een taak die de architect op zich moet nemen.Centraal uitgangspunt in deze studie is de vaststelling dat als je ziek bent, je tijdelijk) niet deelneemt aan het maatschappelijke leven. Het is dit "het terzijde zijn" waar wij invulling aan moeten geven. In dit terzijde zijn moet worden geprobeerd het beste in de mens naar boven te brengen door een architectuur te ontwikkelen die appelleert aan positieve gemoedstoestanden zoals: rust, nieuwsgierigheid, verwondering en vertrouwen. Indien deze gemoedstoestanden niet aan te spreken zijn, en andere, negatieve gemoedstoestanden dominanter zijn, zal de architectuur proberen deze te dempen, door zo helder, rustig en professioneel mogelijk te zijn. Het gebouw reageert dus proportioneel. In onze zoektocht naar de proportionaliteit, vinden we die nergens zo sterk, als in religieuze gebouwen. Kerken, tempels, synagogen en moskeeën zijn een vorm van architectuur waar het hele scala van emoties een plek kan krijgen, zonder dat het gebouw zich moet aanpassen, of ongepast is. Voorwaarde is echter wel dat deze emoties zich nestelen in een ritueel, bijvoorbeeld een begrafenis of een bruiloft. De gedachte is nu om een gebouw te ontwerpen in een architectuurtaal die het unieke ritueel van de gezondheidszorg huisvest, gevat in een ommuurde tuin, of tuinenstelsel dat met zorg en betekenisvol is vormgegeven, aansluitend bij het ritueel. Wij onderscheiden de Hortus Ludi, de tuin als schouwspel, waar de gast kan verpozen, de Hortus Catalogi, de ordening van het vlak, waar in stilte nagedacht kan worden en de Hortus Contemplationis, abstahering van de ruimte, een tuin rondom de ruimtes waar de patiënten verblijven. Daarnaast stellen wij vast dat op sommige onderdelen van het ritueel het belang van de patiënt het best gediend is door het centraal stellen van de medewerker, arts of verpleegkundige.In dat geval is er sprake van een "achieving environment" waarin een professionele werkomgeving gevormd wordt in een architectuur die het medisch handelen als uitgangspunt neemt en een technologische uitstraling tot gevolg heeft. Het ontwerp is een neurologisch centrum.